Oorzaken van erectieproblemen: wat er allemaal kan meespelen

Zo gebruik je deze pagina

Deze pagina is een overzicht, geen vragenlijst die je invult. Loop de groepen langs en let op waar je jezelf herkent. Bij vrijwel iedereen springen er twee of drie uit, en dat is precies het beeld waar een huisarts iets mee kan.

Begin bij de vraag uit het volgende hoofdstuk. Die splitst het veld in tweeën en scheelt je de helft van het leeswerk.

De eerste vraag: lukt het nog wel eens?

Word je 's ochtends nog wel eens wakker met een erectie? Lukt het alleen wel, maar samen niet? Of gaat het in de ene situatie prima en in de andere nooit?

Is het antwoord op een van die vragen ja, dan werken je bloedvaten, zenuwen en hormonen. De oorzaak zit dan in de situatie, in je hoofd of in de relatie, en dan zijn de hoofdstukken over spanning en over relaties de belangrijkste voor jou.

Zijn de ochtenderecties juist geleidelijk minder geworden en gaat het overal minder, ook alleen, dan wijst dat richting een lichamelijke oorzaak. Begin dan bij bloedvaten, medicijnen en aandoeningen. Meer over deze aanwijzing lees je bij de ochtenderectie en bij mentale erectieproblemen.

Let op: dit is een richtingaanwijzer, geen diagnose. Bij de meeste mannen die hier langer mee lopen speelt allebei.

Bloedvaten en hart

Dit is bij mannen boven de veertig de grootste groep. Een erectie is doorbloeding, en alles wat je bloedvaten aantast, tast dus je erectie aan: hoge bloeddruk, een hoog cholesterol, roken, overgewicht, te weinig bewegen.

Het belangrijke detail is de volgorde. De vaten in je penis zijn dunner dan de kransslagaders rond je hart. Vernauwing merk je daar dus eerder. Erectieproblemen kunnen daardoor een vroeg signaal zijn dat er iets speelt met je bloedvaten, voordat je er ergens anders last van hebt. Dat is de reden dat een huisarts bij deze klacht vaak je bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol wil weten.

Herken je het hieraan? Het is geleidelijk begonnen, het gaat overal minder, de ochtenderecties zijn afgenomen, en je hebt een of meer risicofactoren. Lees verder bij erectieproblemen en je hart.

Aandoeningen: diabetes, prostaat en hormonen

Diabetes

Diabetes werkt langs twee wegen tegelijk: het beschadigt op termijn de kleine bloedvaten en de zenuwen die het signaal moeten doorgeven. Daardoor komen erectieproblemen bij mannen met diabetes vaker en gemiddeld op jongere leeftijd voor. Een goed ingestelde bloedsuiker maakt hier echt verschil. Zie erectieproblemen bij diabetes.

Prostaat

Zowel een vergrote prostaat als de behandeling ervan kan meespelen, en bij operaties aan de prostaat is de kans op erectieproblemen aanzienlijk omdat de zenuwen er vlak langs lopen. Zie prostaat en erectieproblemen en, na een ingreep, het herstel na een prostaatoperatie.

Hormonen

Een tekort aan testosteron is een echte maar veel minder vaak voorkomende oorzaak dan de reclame doet vermoeden. Het valt vooral op doordat je zin ook weg is, niet alleen je erectie. Ook een traag werkende schildklier kan meespelen. Zie erectieproblemen en testosteron.

Spanning, prestatiedruk en je hoofd

Bij mannen onder de veertig is dit veruit de grootste groep, en boven die leeftijd speelt het bijna altijd mee als tweede laag.

Het mechanisme is geen kwestie van willen. Je lichaam verwijdt de bloedvaten alleen als het rustig genoeg is. Zodra er spanning is, of dat nu van je werk komt of van het idee dat het vanavond moet lukken, doet je lichaam het omgekeerde. Daar komt bij dat één vervelende ervaring genoeg is om de volgende keer te gaan opletten. Dat opletten is zelf de spanning die het weer misgaan veroorzaakt.

Vier ingangen, afhankelijk van waar het bij jou vandaan komt:

• Prestatiedruk bij seks, als de druk in de situatie zelf zit.
• Spanningsklachten, als de spanning van buiten de slaapkamer komt.
• Stress en faalangst, voor de cyclus en hoe je hem doorbreekt.
• Erectieproblemen op jonge leeftijd, als je onder de dertig bent.

De relatie en de situatie

Soms ligt het niet aan jou en niet aan je lichaam, maar aan wat er tussen jullie speelt: onuitgesproken irritatie, een groot verschil in behoefte, of juist het omgekeerde, een kinderwens waardoor seks een opdracht met een deadline is geworden.

Ook nieuwe situaties tellen mee. Bij een nieuwe partner gaat het vaker mis, en dat is bijna een regel in plaats van een uitzondering. Zie erectieproblemen bij een nieuwe partner en de pagina over erectieproblemen en je relatie.

Gebeurt het alleen in specifieke omstandigheden, bijvoorbeeld met een condoom of na een lange fietstocht, kijk dan bij situationele erectieproblemen.

Leefstijl: alcohol, roken, slaap en beweging

Deze groep wordt vaak weggewuifd omdat het voor de hand ligt, en dat is jammer, want hier valt zonder recept het meeste te winnen.

• Alcohol verdooft op de korte termijn het signaal en tast op de lange termijn de zenuwen aan.
• Roken vernauwt precies de kleine bloedvaten waar het hier om draait.
• Slaaptekort verlaagt je testosteron en verhoogt je stressniveau, een dubbel nadeel.
• Weinig bewegen en overgewicht werken via bloeddruk, bloedsuiker en hormonen.
• Cannabis, cocaïne en anabolen hebben elk hun eigen effect, en anabolen leggen je eigen aanmaak stil.

Uitgebreid bij leefstijl en je erectie en alcohol, wiet en drugs.

Leeftijd

Leeftijd op zichzelf is geen oorzaak, maar met de jaren stapelen de oorzaken zich op: de bloedvaten worden stugger, het aantal medicijnen neemt toe, en de kans op diabetes of prostaatklachten stijgt. Daarom is leeftijd wel een goede voorspeller en zelden een verklaring.

Het praktische gevolg: hoe ouder je bent, hoe groter de kans dat er lichamelijk iets meespeelt dat de moeite van het nakijken waard is. Per levensfase uitgewerkt bij erectieproblemen en leeftijd, met aparte pagina's voor boven de 50, boven de 60 en boven de 70.

Oorzaken die minder vaak voorkomen

Deze groep is klein, maar voor de mannen die het betreft wel de verklaring. Ze zijn de moeite van het noemen waard omdat ze vaak lang onopgemerkt blijven.

• De ziekte van Peyronie. Littekenweefsel in het zwellichaam waardoor de penis krom trekt en de erectie minder stevig wordt. Herkenbaar aan een kromming die er eerst niet was, soms met pijn.
• Zenuwaandoeningen. Multiple sclerose, de ziekte van Parkinson, een hernia of schade na een bekkenbreuk kunnen het signaal onderbreken dat je zenuwen moeten doorgeven.
• Bestraling in het bekkengebied. Bijvoorbeeld bij de behandeling van prostaat- of darmkanker. Het effect komt vaak pas maanden later.
• Slaapapneu. Wie 's nachts herhaaldelijk stopt met ademen, slaapt slecht en heeft vaak een lager testosterongehalte. Snurken plus overdag moe zijn is het patroon om op te letten.
• Een traag werkende schildklier. Zeldzaam als enige oorzaak, maar simpel uit te sluiten met bloedonderzoek.
• Anabolen. Ze leggen je eigen testosteronaanmaak stil, soms nog lang na het stoppen. Zie alcohol, wiet en drugs.

Voor bijna al deze oorzaken geldt hetzelfde: je komt er niet zelf achter en het is ook niet de bedoeling dat je dat probeert. Ze staan hier zodat je ze kunt noemen als je huisarts vraagt of er nog iets speelt.

Wat het bijna nooit is

Net zo nuttig als weten wat het kan zijn, is weten waar je niet naar hoeft te zoeken. Deze verklaringen komen het vaakst langs en kloppen vrijwel nooit.

"Ik heb te veel gemasturbeerd"

Er is geen voorraad die opraakt. Wel kan het zo zijn dat je lichaam gewend is geraakt aan een bepaalde manier van prikkelen die tijdens seks met een ander niet terugkomt. Dat is geen schade. Of het echt om gewenning gaat is niet aangetoond, maar vaststaat dat er niets kapot is.

"Ik ben te oud, dit hoort er nu bij"

Met de jaren stapelen de oorzaken zich op, maar leeftijd zelf verklaart niets en er valt op elke leeftijd iets aan te doen. Zie erectieproblemen boven de 70.

"Ik vind mijn partner niet meer aantrekkelijk"

Dat is meestal de verklaring die je partner bedenkt, niet de oorzaak. Bij de meeste mannen die dit denken blijkt er spanning, vermoeidheid of een lichamelijke oorzaak onder te liggen. Zie erectieproblemen en je relatie.

"Het zit tussen mijn oren, dus het is geen echt probleem"

Een mentale oorzaak is net zo echt als een verhoogde bloeddruk, en er is net zo goed iets aan te doen. Het onderscheid tussen lichamelijk en mentaal zegt iets over de aanpak, niet over hoe serieus het is.

Alle oorzaken in één overzicht

Herken je jezelf in meerdere rijen, dan is dat geen slecht nieuws. Het betekent dat er ook meerdere knoppen zijn om aan te draaien, en dat is precies waar de pagina over erectieproblemen oplossen over gaat.