Wat een erectiepil wel en niet doet
Bij opwinding geven de zenuwen in je penis een stof af die de bloedvaten daar laat ontspannen. Er stroomt dan meer bloed naar binnen dan eruit kan, en dat is je erectie. Je lichaam breekt dat signaal ook weer af.
De tabletten grijpen op dat afbreken in: ze remmen het enzym dat het signaal opruimt, waardoor het langer aanhoudt en sterker doorwerkt. Daar volgen twee dingen uit die vaak misgaan in de verwachting.
- Ze maken geen zin. Zonder opwinding is er geen signaal om te versterken. Wie een tablet neemt en wacht tot er iets gebeurt, wacht voor niets. Zie laag libido.
- Ze lossen de oorzaak niet op. Een medicijnbijwerking, je bloedvaten of de spanning blijven staan.
Die tweede is belangrijker dan hij klinkt. Voor veel mannen is een middel het duwtje uit de vicieuze cirkel: gaat het een paar keer goed, dan zakt de spanning en kan het middel er vaak weer af. Zie erectieproblemen oplossen.
De vier werkzame stoffen
In Nederland worden vier stoffen voorgeschreven: sildenafil, tadalafil, vardenafil en avanafil. Ze werken via hetzelfde mechanisme en verschillen vooral in snelheid, werkingsduur en gebruik. Welke bij jou past bepaal je met je arts, en dat hangt net zo goed af van je leven als van je lichaam.
| Werkzame stof | Snelheid | Werkingsduur | Waar het op neerkomt |
|---|---|---|---|
| Sildenafil | Ongeveer een half uur tot een uur | Enkele uren | De bekendste. Een zware of vette maaltijd vlak ervoor kan de werking vertragen. |
| Tadalafil | Wat trager op gang | Veel langer, tot meer dan een dag | Geeft ruimte, want je hoeft het moment niet te plannen. Ook de stof die soms in een lage dosering dagelijks wordt gegeven. |
| Vardenafil | Vergelijkbaar met sildenafil | Enkele uren | Een alternatief als sildenafil niet bevalt of te veel bijwerking geeft. |
| Avanafil | Het snelst van de vier | Enkele uren | Handig als je liever kort van tevoren iets neemt. |
Doseringen staan hier bewust niet bij. Die bepaalt je arts, want ze hangen af van je nierfunctie, je leeftijd en je andere medicijnen. Wat wel goed is om te weten: binnen elke stof bestaan meerdere sterktes, dus er is bijna altijd ruimte om bij te sturen zonder over te stappen op iets anders.
Wat de werking beïnvloedt
Mannen die zeggen dat een middel niet werkt, blijken vaak in een van deze vallen te zijn gelopen.
- Te vroeg of te laat ingenomen. Elk middel heeft een eigen aanlooptijd. Je apotheek vertelt welke.
- Een zware maaltijd ervoor. Bij sommige stoffen vertraagt dat de opname merkbaar.
- Alcohol. Meer drank werkt de erectie tegen, ook met een middel. Zie alcohol en je erectie.
- Geen opwinding. Het vaakst gemaakte misverstand bij deze middelen.
- Te weinig pogingen. Reken op meerdere keren voordat een middel als mislukt geldt.
En spanning werkt gewoon door. Lig je met een tablet in je lijf nog steeds te controleren of het lukt, dan houd je precies het mechanisme in stand dat de erectie tegenhoudt. Zie prestatiedruk bij seks.
Wanneer je ze niet mag gebruiken
Dit is de reden dat deze middelen op recept staan, en het is geen bureaucratie.
Nooit combineren met nitraten
Nitraten worden gebruikt bij pijn op de borst, bijvoorbeeld als spray onder de tong of als pleister. Zowel nitraten als erectiemiddelen verwijden je bloedvaten. Samen kan dat je bloeddruk zo ver laten dalen dat het gevaarlijk wordt. Dat geldt ook voor nitraten die je incidenteel gebruikt, en voor poppers. Meld het altijd, ook als je denkt dat je arts het al weet.
Daarnaast is overleg nodig in onder meer deze situaties. Geen daarvan is een automatisch verbod, wel een reden om het met een arts uit te zoeken.
- Je hebt kort geleden een hartinfarct of een beroerte gehad, of je hart is instabiel.
- Je bloeddruk is erg laag of slecht ingesteld.
- Je gebruikt andere middelen die je bloeddruk verlagen, bijvoorbeeld bij prostaatklachten.
- Je hebt een ernstige lever- of nierziekte.
- Er speelt een aandoening van het netvlies of van de oogzenuw.
- Je gebruikt medicijnen die de afbraak van deze stoffen remmen, zoals sommige antibiotica.
Vraag je je af of seks verstandig is met jouw hart, dan is dat precies een vraag voor je arts. Zie erectieproblemen en je hart.
Bijwerkingen die je kunt verwachten
De meeste bijwerkingen komen voort uit hetzelfde effect dat je wilt hebben: je bloedvaten worden wijder, en niet alleen op de plek waar het om gaat. Vandaar hoofdpijn, een blozend gezicht, een verstopte neus, opvliegers en soms een licht gevoel in je hoofd. Bij sommige mensen ook maagklachten, spier- of rugpijn, of kortdurende veranderingen in het zien.
Meestal zijn ze mild en verdwijnen ze als het middel is uitgewerkt. Vallen ze tegen, ga dan terug naar je arts: vaak is een andere dosering of stof al genoeg.
Twee dingen waarbij je niet afwacht maar direct contact opneemt: een erectie die langer dan vier uur aanhoudt of pijnlijk wordt, en plotseling verlies van zicht of gehoor. Dat komt zelden voor, maar hoort meteen beoordeeld te worden.
Als de tablet niets doet
Dat betekent zelden dat je bij de groep hoort waar het niet bij werkt. Meestal zit het in de manier van gebruiken, in de dosering of in de spanning eromheen, en dat zijn drie dingen die je kunt aanpakken.
Wat je doet: ga terug naar je arts en vertel precies hoe je het hebt gebruikt. Hoe lang van tevoren, met of zonder eten en drank, hoe vaak je het probeerde en of er opwinding was. Daarmee kan er iets veranderd worden, meestal een hogere dosering, een andere stof, of eerst de spanning aanpakken.
Wat je niet doet: zelf verhogen, twee soorten combineren of iets bijbestellen. Blijft het uit bij correct gebruik, dan is dat op zichzelf informatie en zijn er nog andere wegen.
Als tabletten geen optie zijn
Er is een groep mannen voor wie tabletten niet mogen of niet aanslaan: wie nitraten gebruikt, wie is geopereerd aan de prostaat, of wie zenuwschade heeft door diabetes. Voor hen bestaan er andere wegen.
De vacuümpomp
Een cilinder die je over de penis plaatst en waaruit je de lucht zuigt, waardoor er bloed naartoe stroomt. Met een ring aan de basis houd je dat bloed vast. Het werkt mechanisch en is daardoor veel minder afhankelijk van je bloedvaten en zenuwen, waardoor het ook iets kan doen als tabletten niets doen. Het vraagt oefening en het is niet spontaan, en dat laatste is voor veel stellen het bezwaar.
De penisring
Los gebruikt helpt een ring als je de erectie wel krijgt maar niet vasthoudt: hij vertraagt de afvoer van bloed. Laat hem nooit langer dan ongeveer een half uur zitten, en overleg eerst met je arts bij bloedverdunners of bij verminderd gevoel in de penis.
Injecties in de penis
Een middel dat je vlak voor de seks zelf inspuit in het zwellichaam, met een zeer dunne naald. Dit werkt ook als de zenuwbanen beschadigd zijn, en wordt daarom na een prostaatoperatie vaak gebruikt. De eerste keer gebeurt onder begeleiding, zodat je de techniek en de sterkte leert. De drempel is hoog, maar mannen die deze stap zetten zijn er achteraf meestal positiever over dan ze dachten.
Een middel in de plasbuis
Hetzelfde idee zonder naald: een klein staafje of een gel die je in de plasbuis aanbrengt. Voor sommige mannen prettiger dan spuiten, al is het effect gemiddeld wat minder krachtig.
Een operatie
In zeldzame gevallen, als alle andere wegen zijn geprobeerd, kan een uroloog een prothese in de penis plaatsen. Dat is blijvend, dus die keuze maak je pas na uitgebreid overleg.
Al deze mogelijkheden lopen via je huisarts of een uroloog. Zie wanneer je naar de huisarts gaat.
Kopen zonder recept: doe het niet
De verleiding is groot. Een webshop die geen vragen stelt, geen gesprek, geen wachtkamer, en het staat morgen in de brievenbus.
Waarom een recept geen formaliteit is
Bij middelen uit onbewaakte handel is regelmatig vastgesteld dat er iets anders in zit dan op de verpakking staat: een andere sterkte, een andere stof of helemaal geen werkzame stof. Bij een klacht die vaak samenhangt met je hart en je bloedvaten is dat geen klein risico, zeker als je nitraten gebruikt. Daar komt bij dat je zo het gesprek overslaat waarin een arts had kunnen zien dat je klachten ergens op wijzen. Zie de oorzaken van erectieproblemen.
Het gesprek bij de huisarts is korter en gewoner dan je denkt. Deze klacht wordt daar vaak gehoord, het consult valt buiten je eigen risico en je krijgt een middel waarvan je weet wat erin zit. Zie wanneer naar de huisarts.
Blijf ook weg bij potentiemiddelen die als natuurlijk supplement worden verkocht. Ook daarin zijn ongedeclareerde geneesmiddelen aangetroffen, waardoor je zonder het te weten precies de combinatie kunt maken die je moest vermijden. Zie oplossen zonder medicijnen.
Kosten en vergoeding
Erectiemiddelen worden in Nederland doorgaans niet vergoed vanuit de basisverzekering. Er zijn uitzonderingen voor specifieke medische situaties, die je arts beoordeelt. Ga er dus van uit dat je ze zelf betaalt.
Wat veel scheelt is de keuze tussen een merkverpakking en een variant met dezelfde werkzame stof. Vraag bij je apotheek wat de goedkoopste optie is met de stof die je arts voorschreef.
Hulpmiddelen zoals een vacuümpomp en de middelen die je zelf inspuit vallen onder andere regels, waarbij vergoeding soms wel mogelijk is. Vraag dat na bij je verzekeraar.
Over dit artikel
De informatie over werking, gebruik en waarschuwingen volgt openbare patiënteninformatie over erectiemedicatie en de richtlijn die huisartsen hanteren.
Geschreven door de redactie van Eerlijk Over Erecties. Voor het laatst nagekeken op 30 augustus 2026. Deze informatie is algemene voorlichting en vervangt geen medisch advies. Overleg bij klachten met je huisarts.