Erectieproblemen en je relatie: het gesprek dat je uitstelt

Wat je partner waarschijnlijk denkt

Hier zit de kern van het probleem, en het is bijna altijd hetzelfde misverstand. Jij denkt: mijn lichaam laat me in de steek en ik schaam me kapot. Je partner denkt: hij vindt mij niet meer aantrekkelijk.

Dat is geen kwestie van onzekerheid maar van logica. Iemand die geen uitleg krijgt, zoekt zelf een verklaring, en de meest voor de hand liggende verklaring voor "hij wil niet" is "hij wil mij niet". Zeker als je seks bent gaan vermijden, wat de meeste mannen doen zodra het een paar keer is misgegaan. Dat vermijden is voor jou zelfbescherming. Voor de ander is het afwijzing.

Zo ontstaat er een tweede probleem naast het eerste: er is afstand gekomen die niets met erecties te maken heeft. En die afstand maakt de spanning weer groter. Voor de partnerkant van dit verhaal is er een aparte pagina: mijn man heeft erectieproblemen.

Waarom zwijgen zo aantrekkelijk lijkt

Praten voelt als toegeven dat het echt zo is. Zolang je het niet uitspreekt, is het misschien een slechte week. Bovendien zit er bij dit onderwerp een extra laag: veel mannen hebben het idee dat hun vermogen om een erectie te krijgen iets zegt over wie ze zijn. Daarom voelt het niet als een lichamelijke klacht, maar als een falen.

Het vervelende is dat je zwijgen precies het tegenovergestelde bereikt van wat je wilt. Je wilt de ander niet belasten, en je maakt hem of haar ongerust. Je wilt de spanning niet groter maken, en je verhoogt hem, want in de stilte wordt het onderwerp met de dag groter.

Hoe begin je dat gesprek?

Kies een moment dat niet geladen is

Niet in bed, niet na een keer dat het net is misgegaan, en niet als een van jullie moe of geïrriteerd is. Naast elkaar helpt: in de auto, tijdens een wandeling, aan het aanrecht. Geen oogcontact maakt dit soort gesprekken voor veel mannen aanzienlijk makkelijker.

Begin met wat het met jou doet

Niet met een verklaring en niet met een verontschuldiging. Iets in deze richting is genoeg:

• "Ik wil je iets zeggen waar ik me rot over voel. Het lukt me de laatste tijd niet en ik weet dat je dat gemerkt hebt."
• "Ik ben het gaan ontlopen, en ik denk dat dat bij jou heel anders is overgekomen dan ik bedoelde."
• "Ik weet nog niet waar het aan ligt. Ik ga het uitzoeken. Maar het ligt niet aan jou."

Die laatste zin is de belangrijkste van het hele gesprek, en meestal de enige die je partner echt onthoudt.

Verwacht geen oplossing in één gesprek

Het doel van het eerste gesprek is niet om het op te lossen. Het doel is dat het onderwerp bestaat, zodat je er de volgende keer makkelijker over begint.

Wat je samen kunt afspreken

Eén afspraak helpt meer dan alle goede voornemens bij elkaar: dat het een tijdje niet om penetratie hoeft te gaan. Twee weken, drie weken, zeg maar wat. Wel intimiteit, geen doel.

Dat klinkt als het probleem omzeilen, maar het is de kern van hoe seksuologen hiermee werken. Zolang er iets moet lukken, ben je aan het beoordelen in plaats van aan het voelen, en dat is precies de staat waarin een erectie uitblijft. Haal je de opdracht weg, dan haal je de spanning weg. Meer daarover bij prestatiedruk bij seks.

Praktisch helpt het ook om af te spreken hoe je het bespreekt als het misgaat. Een van de vervelendste momenten is de stilte daarna, waarin allebei iets denkt en niemand iets zegt. Eén afgesproken zin doorbreekt dat.

Als er een kinderwens meespeelt

Dit is een situatie apart, omdat seks dan een opdracht met een agenda wordt. Er is een periode waarin het moet, en dat is precies de omstandigheid waarin een erectie het vaakst uitblijft. Veel stellen schrikken daarvan, omdat het uitgerekend misgaat op het moment dat het het belangrijkst voelt.

Wat helpt is de druk verdelen over meer dagen in plaats van hem te concentreren op de twee dagen die op het schema staan, en afspreken dat er in die periode ook seks is die nergens toe hoeft te leiden. Loopt het langer dan een paar maanden vast, bespreek het dan met je huisarts. Dit is een bekende situatie en er is meer mogelijk dan de meeste stellen denken.

Bij een nieuwe partner

Bij iemand nieuw gaat het vaker mis, en dat is bijna een regel in plaats van een uitzondering. Alles staat aan: je wilt dat het goed gaat, je weet nog niet wat de ander verwacht, en er is geen ervaring om op terug te vallen als het een keer niet lukt.

Het risico is dat je die ene keer uitlegt als een voorspelling in plaats van als een eerste keer. Vanaf dan let je op, en dan begint de cyclus. Hoe je dat voorkomt en wat je wel of niet vertelt aan iemand die je net kent: erectieproblemen bij een nieuwe partner.

Als het al jaren speelt

Bij stellen die er lang mee rondlopen is er meestal iets anders aan de hand dan bij wie het net begint. Het onderwerp is dan zo beladen geworden dat erover beginnen voelt als het openbreken van een dossier. Vaak is de seks al jaren geleden stilletjes gestopt, zonder dat iemand dat ooit heeft benoemd.

Wat dan helpt is de lat lager leggen dan je zou verwachten. Het doel van het eerste gesprek is niet om iets op te lossen of om afspraken te maken over seks, maar alleen om vast te stellen dat jullie er allebei mee zitten. Dat is vaak al een opluchting, want de meeste stellen ontdekken op dat moment dat ze al jaren hetzelfde denken zonder het van elkaar te weten.

En wees eerlijk over de kans dat jullie er samen uitkomen. Hoe langer het speelt, hoe vaker een buitenstaander nodig is om het gesprek los te trekken. Dat is geen zwaktebod, zie sekstherapie.

Als je geen vaste relatie hebt

Dan mist een deel van dit verhaal: er is niemand met wie je afspraken kunt maken, en de vraag wanneer je het vertelt komt er nog bij. Dat maakt de druk vaak groter in plaats van kleiner, want elke eerste keer wordt een test.

Twee dingen die verschil maken. Je hoeft het niet vooraf aan te kondigen. Zeggen dat je het rustig aan wilt doen is genoeg, en meestal een opluchting voor allebei. En als het misgaat, kun je het in één zin benoemen zonder er een verhaal van te maken: dat haalt de spanning uit de stilte die anders volgt. Meer daarover bij erectieproblemen bij een nieuwe partner.

De eerste keer nadat je het besproken hebt

Die is vaak spannender dan de gesprekken zelf, omdat er nu twee mensen zijn die weten waar het over gaat. Het risico is dat jullie het allebei stilzwijgend tot een proef maken.

Wat helpt is er nog één keer hardop over doen wat je al afgesproken had: dat het vanavond nergens toe hoeft te leiden. Wie dat uitspreekt haalt de test eruit, en daarmee meestal ook de spanning die de erectie in de weg zat.

Wanneer je er hulp bij haalt

Er zijn drie signalen dat jullie er samen niet uitkomen. Als het gesprek elke keer op ruzie of op stilte uitloopt. Als jullie het al maanden ontlopen en de afstand groter wordt dan het probleem zelf. En als er onder dit onderwerp iets anders ligt, bijvoorbeeld een groot verschil in behoefte of een oude kwestie die nooit is uitgesproken.

Een seksuoloog is daar precies voor. Dat is geen laatste redmiddel en het betekent niet dat jullie relatie in gevaar is: het betekent dat je een gesprek dat vastloopt door iemand laat begeleiden die dat dagelijks doet. Zie sekstherapie. Ook de huisarts is een goed startpunt en kan doorverwijzen, zie wanneer je naar de huisarts gaat.