Erectieproblemen oplossen: wat werkt en wat niet

De volgorde die werkt

De meeste mannen beginnen bij stap vier: ze zoeken een middel. Dat is begrijpelijk, want dat is de stap die het snelst iets belooft. Maar als je erectieproblemen komen doordat je bloeddrukmedicijn is aangepast, dan is een pil erbij nemen een omweg om iets te compenseren wat je ook gewoon kunt verhelpen.

De volgorde die in de praktijk het beste werkt:

1. Uitzoeken wat er speelt. Zie de oorzaken van erectieproblemen.
2. De druk eraf halen. Zonder dit werkt de rest ook minder goed.
3. Aan je leefstijl en je medicijnen werken. Hier zit het meeste blijvende effect.
4. Medicatie of hulpmiddelen, als het daarmee nog niet opgelost is.

Stap vier is niet het eindstation en ook geen nederlaag. Voor veel mannen is het juist de manier om uit de vicieuze cirkel te komen: als het een paar keer goed gaat, verdwijnt de spanning, en dan kan het middel er vaak weer af.

Stap 1: de druk eraf halen

Dit is de goedkoopste en meest onderschatte ingreep, en bij mannen bij wie de spanning meespeelt is het de enige die de kern raakt.

Spreek af dat het even niet hoeft

Niet "we doen het rustig aan", maar concreet: de komende twee weken gaat het niet om penetratie. Dat klinkt als het probleem uit de weg gaan, maar het is het tegenovergestelde. Zolang er iets moet lukken, sta je erbij te kijken en te beoordelen, en juist die staat houdt de erectie tegen. Haal je die verwachting weg, dan komt hij bij veel mannen vanzelf terug.

Verleg de aandacht van resultaat naar gevoel

Seksuologen gebruiken hiervoor oefeningen waarbij je afspreekt om elkaar alleen aan te raken, zonder doel. Het idee erachter is simpel: je traint jezelf om aandacht te hebben voor wat je voelt in plaats van voor wat er gebeurt. Meer daarover bij prestatiedruk bij seks.

Zeg het hardop

De meeste partners denken dat het aan hen ligt, of dat je geen zin meer in hen hebt. Eén zin haalt daar de lucht uit. Hoe je dat gesprek begint staat bij erectieproblemen en je relatie.

Stap 2: leefstijl, en waarom dat geen troostprijs is

Leefstijladvies heeft de reputatie van een afscheepzin. Bij deze klacht is dat onterecht, om een concrete reden: een erectie is doorbloeding, en doorbloeding is precies wat er verbetert als je beweegt, stopt met roken en afvalt. Het effect is niet symbolisch maar meetbaar.

• Bewegen. De grootste winst zit bij mannen die van bijna niets naar een half uur stevig wandelen of fietsen per dag gaan. Effect merkbaar na weken tot maanden, niet na dagen.
• Stoppen met roken. Roken vernauwt precies de kleine vaten waar het hier om gaat. Dit is de enige maatregel die bij sommige mannen op zichzelf al genoeg is.
• Minder alcohol. Op de avond zelf is het effect direct, en structureel minder drinken helpt op termijn ook.
• Slaap. Slecht slapen verlaagt je testosteron en verhoogt je stresshormonen. Wie chronisch te kort slaapt, merkt dat hier.
• Gewicht. Vooral via bloeddruk, bloedsuiker en hormonen. Ook een bescheiden gewichtsverlies telt.

Uitgewerkt met wat je in welke volgorde aanpakt: leefstijl en je erectie. En als bekkenbodemtraining je aanspreekt, dat is een van de weinige zelfhulpmethodes met echt onderzoek erachter: bekkenbodemoefeningen.

Stap 3: je medicijnen nalopen

Als je klachten begonnen in de maanden nadat je met een nieuw medicijn startte, is dit de eerste plek om te kijken. Bloeddrukverlagers, plaspillen, antidepressiva en sommige middelen bij prostaatklachten staan bekend om dit effect.

Wat je doet: je stopt niet zelf, maar je meldt het. Vaak bestaat er binnen dezelfde groep een alternatief dat dit effect niet of minder heeft, en soms kan de dosering anders. Dat gesprek duurt vijf minuten en levert soms de hele oplossing op. Zie medicijnen die erectieproblemen kunnen veroorzaken.

Hulpmiddelen zonder medicijnen

Naast tabletten bestaan er hulpmiddelen die zonder werkzame stof werken. Ze krijgen weinig aandacht omdat er nauwelijks reclame voor gemaakt wordt, terwijl ze voor sommige mannen juist de betere oplossing zijn: bij wie tabletten niet mag gebruiken vanwege hartmedicatie, of bij wie ze niet aanslaan.

De vacuümpomp

Een cilinder die je over de penis plaatst en waarmee je de lucht wegzuigt, zodat er bloed naartoe stroomt. Met een ring aan de basis blijft dat bloed vervolgens zitten. Het werkt mechanisch en is daardoor onafhankelijk van je bloedvaten en zenuwen. Het vraagt oefening en het is niet spontaan, en dat laatste is voor veel stellen de reden dat ze afhaken. Wie er wel aan went, heeft een middel dat ook werkt als tabletten niets doen.

De penisring

Los gebruikt helpt een ring als je de erectie wel krijgt maar niet vasthoudt, doordat hij de afvoer van bloed vertraagt. Belangrijk: nooit langer dan een half uur laten zitten en niet gebruiken bij bloedverdunners zonder overleg met je arts.

Injecties en een middel in de plasbuis

Injecties werken bij de meeste mannen ook als tabletten niets doen. Het middel in de plasbuis is voor sommigen prettiger omdat er geen naald aan te pas komt, maar het effect is gemiddeld minder krachtig. Beide lopen via een arts of uroloog. De eerste keer gebeurt onder begeleiding, zodat je het daarna zelf kunt. De drempel is hoog en dat is begrijpelijk, maar mannen die deze stap zetten zijn er meestal positiever over dan ze vooraf dachten.

Welke er precies zijn en hoe ze zich tot elkaar verhouden staat op de pagina over erectiemiddelen.

Als het middel niet werkt

Een tablet die niet aanslaat is meestal geen bewijs dat het bij jou niet werkt. In de praktijk gaat het vaak om een van deze vijf dingen, en die zijn allemaal op te lossen.

• Er was geen opwinding. Het middel versterkt een signaal, het maakt er geen. Zonder zin of prikkeling gebeurt er niets.
• De dosering was te laag. Er is ruimte om te verhogen, maar dat doe je met je arts en niet op eigen initiatief.
• Het moment klopte niet. Sommige middelen hebben tijd nodig, en een zware maaltijd of veel alcohol vertraagt of blokkeert de werking.
• Te weinig geprobeerd. Artsen rekenen doorgaans op meerdere pogingen voordat je kunt zeggen dat een middel niet werkt.
• De spanning was het probleem. Als je met een pil in je lijf nog steeds ligt op te letten of het gaat lukken, dan werkt die spanning gewoon door.

Blijft het uit, dan is dat op zichzelf informatie voor je arts: het kan wijzen op een oorzaak die meer aandacht verdient. Ga dan terug, in plaats van zelf te verhogen of iets anders te bestellen.

Als er iets bijzonders meespeelt

Voor een aantal groepen geldt een andere aanpak dan de standaardvolgorde hierboven.

Je gebruikt hartmedicatie

Gebruik je nitraten, bijvoorbeeld bij angina pectoris, dan mogen de gebruikelijke erectietabletten niet. De combinatie kan je bloeddruk gevaarlijk laten dalen. Er zijn andere wegen, maar die bepaal je met je arts. Dit is ook precies de reden dat deze middelen op recept staan.

Je hebt diabetes

Hier levert een goed ingestelde bloedsuiker op termijn het meeste op, naast de gewone aanpak. Middelen werken vaak wel, maar soms wat minder goed dan bij anderen. Zie erectieproblemen bij diabetes.

Je bent geopereerd aan je prostaat

Dan is er een eigen route, waarbij vaak vroeg wordt begonnen met middelen om de doorbloeding op gang te houden terwijl de zenuwen herstellen. Herstel kan lang duren en verloopt in stappen. Zie herstel na een prostaatoperatie.

Je bent onder de dertig

Dan ligt de oorzaak zelden in je bloedvaten en levert beginnen bij een pil meestal weinig op. De winst zit hier bij het wegnemen van de druk. Zie erectieproblemen op jonge leeftijd.

Wanneer therapie de betere route is

Als het alleen wel lukt maar samen niet, als je merkt dat je seks bent gaan vermijden, of als er meer speelt tussen jullie dan alleen dit, dan lost een pil het onderliggende niet op. Een seksuoloog werkt precies met wat er dan aan de hand is: de druk, de vermijding en het gesprek dat niet gevoerd wordt.

Wat zo'n traject inhoudt, hoeveel gesprekken het meestal kost en hoe je iemand vindt die geregistreerd staat: sekstherapie. Je kunt er ook mee bij de huisarts beginnen, die kan doorverwijzen.

Wat niet werkt

Dit hoofdstuk is misschien wel het nuttigste van de pagina, omdat er in deze markt veel geld verdiend wordt aan hoop.

• Kruidensupplementen en potentieboosters. Voor de meeste is er geen overtuigend bewijs dat ze bij erectieproblemen helpen. Bij sommige is bovendien vastgesteld dat er stiekem echte erectiemiddelen in verwerkt zaten, wat ze juist riskant maakt in combinatie met hartmedicatie.
• Testosteron zonder aangetoond tekort. Alleen zinvol als er echt een tekort is gemeten. Anders helpt het niet, en het legt je eigen aanmaak stil. Zie testosteron.
• Doorzetten en hopen dat het vanzelf lukt. Dit voedt precies de spanning die het probleem in stand houdt.
• Meer porno kijken om je op te winden. Werkt vaak averechts, omdat het je aandacht verder weghaalt van wat er in het echt gebeurt.

De uitgebreide vergelijking van wat er zonder recept wel en niet werkt staat bij erectieproblemen oplossen zonder medicijnen.

Wat het kost

Het consult bij je huisarts valt buiten je eigen risico. Vervolgonderzoek zoals bloedprikken valt er wel onder, net als medicijnen op recept. Erectiemiddelen worden in Nederland doorgaans niet vergoed vanuit de basisverzekering, behalve in specifieke medische situaties. Je betaalt ze dus zelf.

Er zit wel een groot prijsverschil tussen merkmiddelen en de goedkopere varianten met dezelfde werkzame stof. Vraag daar expliciet naar bij je arts of apotheek, want dat scheelt op jaarbasis flink. Wat een traject bij een seksuoloog kost en wanneer dat vergoed wordt, staat bij sekstherapie.

Hoe je merkt of het werkt

De valkuil bij dit onderwerp is dat je gaat meten op het verkeerde moment en met de verkeerde maat. Eén avond zegt niets, en jezelf toetsen tijdens de seks is precies de spanning die je probeerde weg te halen.

Kijk daarom naar de week in plaats van naar de keer, en let op deze drie dingen: komen de ochtenderecties terug, durf je het weer aan zonder er vooraf over te piekeren, en kun je erover praten zonder dat het beladen is. Verandert daar iets in de goede richting, dan zit je op het juiste spoor, ook als er nog avonden misgaan.

Terugval hoort erbij

Bijna iedereen die hier bovenop komt, heeft daarna nog een keer een avond waarop het niet lukt. Dat is geen terugkeer naar af, maar het voelt wel zo, en juist daar zit het risico. Wie één mislukte keer uitlegt als bewijs dat het weer begint, zet daarmee de spanning terug die het probleem veroorzaakte.

Twee dingen helpen. Spreek van tevoren met jezelf af dat een keer niet lukken hoort bij een lichaam dat op vermoeidheid en drank reageert. En kijk bij een terugval eerst naar de omstandigheden van die week, niet naar je lichaam: slecht geslapen, drukke periode, meer gedronken dan gewoonlijk. In negen van de tien gevallen ligt de verklaring daar.

Hoe lang duurt het voor je iets merkt?

Geef jezelf de tijd van de traagste maatregel die je neemt. Wie na een week concludeert dat bewegen niet helpt, heeft niet de verkeerde aanpak maar de verkeerde meetlat.