Medicijnen die erectieproblemen kunnen veroorzaken
Bloeddrukpillen, antidepressiva en prostaatmedicijnen zijn bekende oorzaken. Lees welke medicijnen risico geven en wat je kunt bespreken met je arts.
Je slikt al jaren trouw je bloeddrukpil. Of je antidepressivum. Of je prostaatmedicijn. En op een gegeven moment merk je dat de erectie minder makkelijk komt, minder stevig is, of vaker uitblijft. Is dat toeval?
In veel gevallen niet. Medicijnen zijn een van de meest onderbesproken oorzaken van erectieproblemen. Niet omdat artsen het verborgen houden, maar omdat het in een tien minuten consult zelden ter sprake komt. Terwijl de oplossing soms simpelweg een ander middel is voor dezelfde aandoening.
Hoe medicijnen de erectie beïnvloeden
Een erectie vereist een samenwerking van het zenuwstelsel, bloedvaten en hormonen. Medicijnen kunnen elk van deze systemen beïnvloeden:
- Bloeddrukverlagende middelen verlagen de bloeddruk in het hele lichaam, inclusief de slagaderen naar de penis. Te lage bloeddruk in die slagaderen maakt een erectie moeilijker.
- Antidepressiva, met name SSRI's, remmen het dopaminesysteem dat bij seksueel verlangen betrokken is en vertragen de zenuwreactie die een erectie triggert.
- Prostaatmedicijnen zoals dutasteride verlagen de productie van bepaalde hormonen met effect op libido en erectiefunctie.
- Statines hebben een indirect effect via verlaging van cholesterol, dat bouwstof is voor testosteron.
Veel mannen stoppen zelf met hun medicijnen omdat ze vermoeden dat die de oorzaak zijn. Doe dat nooit zonder overleg met je arts. De aandoening waarvoor je het medicijn gebruikt kan ernstiger zijn dan de bijwerking.
Welke medicijnen geven het meeste risico?
Onderstaand overzicht geeft een indicatie. Bespreek altijd met je eigen arts of huisarts welke situatie op jou van toepassing is.
| Medicijn | Categorie | Risico op EP | Alternatief mogelijk? |
|---|---|---|---|
| Bètablokkers (bisoprolol, metoprolol, atenolol) | Bloeddruk / hart | Hoog | Ja, ACE-remmers of calciumantagonisten |
| Thiazidediuretica (hydrochloorthiazide) | Bloeddruk / vochtafdrijving | Hoog | Ja, andere diuretica of combinatietherapie |
| Amlodipine | Calciumantagonist / bloeddruk | Laag | Vaak zelf goed alternatief |
| ACE-remmers (enalapril, coversyl/perindopril) | Bloeddruk | Laag | Doorgaans goed verdragen |
| SSRI-antidepressiva (sertraline, fluoxetine) | Antidepressivum | Hoog | Ja, bupropion of mirtazapine |
| Statines (atorvastatine, simvastatine) | Cholesterol | Middel | Soms, bespreek met arts |
| Alfa-blokkers (tamsulosine) | Prostaat / bloeddruk | Middel | Tadalafil werkt ook bij BPH |
| Dutasteride / finasteride | Prostaat / haaruitval | Hoog | Bespreek met uroloog |
Bètablokkers en thiazidediuretica hebben het hoogste risico op erectieproblemen van alle bloeddrukverlagende middelen. Tegelijk zijn er goede alternatieven beschikbaar. Dit gesprek loont de moeite.
Wat kun je doen?
Inclusief dosering en hoe lang je ze al gebruikt. Neem die lijst mee naar de huisarts. Dit klinkt simpel maar wordt zelden gedaan, terwijl het gesprek daarmee veel concreter wordt.
Vraag je huisarts letterlijk: "Kunnen een of meer van deze medicijnen erectieproblemen als bijwerking hebben?" Het antwoord is niet altijd ja, maar je wilt het weten.
Voor bijna elke categorie medicijnen zijn meerdere opties. Amlodipine en ACE-remmers zijn bijvoorbeeld bloeddrukverlagende middelen met een lager risico dan bètablokkers. Tadalafil kan zowel bij BPH als erectieproblemen werken.
Stop nooit zomaar met een medicijn zonder overleg, ook niet als je sterk vermoedt dat het de oorzaak is. De aandoening waarvoor je het gebruikt kan ernstiger zijn dan de bijwerking.
Als wisselen van medicijn niet mogelijk is, kan sildenafil of tadalafil tijdelijk ingezet worden naast de bestaande medicatie. Bespreek dit altijd met de arts vanwege mogelijke wisselwerkingen.
Tadalafil is het enige erectiemiddel dat ook als behandeling voor een vergrote prostaat is goedgekeurd. Voor mannen die zowel BPH als erectieproblemen ervaren kan één middel beide aanpakken.
Veelgehoorde medicijnnamen uitgelegd
Mannen zoeken vaak op de naam van hun specifieke medicijn. Hier staan de meest gezochte.
Bisoprolol is een bètablokker die veelgebruikt wordt bij hoge bloeddruk en hartproblemen. Bètablokkers staan bekend als een van de medicijngroepen met het hoogste risico op erectieproblemen. Ze verlagen de bloeddruk in de slagaderen en remmen ook het sympathische zenuwstelsel dat betrokken is bij erectie. Bespreek met je huisarts of een ander bloeddrukverlagend middel mogelijk is.
Amlodipine is een calciumantagonist voor hoge bloeddruk. Het heeft een relatief laag risico op erectieproblemen vergeleken met bètablokkers en thiaziden. Amlodipine wordt soms juist als alternatief voorgesteld voor mannen die op bètablokkers erectieproblemen ervaren.
Hydrochloorthiazide is een diureticum (vochtafdrijver) dat veel wordt voorgeschreven bij hoge bloeddruk. Thiazidediuretica hebben een hoog risico op erectieproblemen, naar schatting vergelijkbaar met bètablokkers. Er zijn alternatieven beschikbaar binnen de categorie bloeddrukverlagende middelen.
Enalapril en perindopril zijn ACE-remmers, ook voor hoge bloeddruk. ACE-remmers hebben een significant lager risico op erectieproblemen dan bètablokkers en thiaziden. Ze worden soms uitdrukkelijk aanbevolen als alternatief voor mannen die op andere bloeddrukverlagende middelen erectieproblemen ervaren.
SSRI's zoals sertraline, escitalopram en fluoxetine zijn de meest voorgeschreven antidepressiva. Ze verhogen serotonine maar verlagen tegelijk de dopamineactiviteit die betrokken is bij seksueel verlangen. Ook vertragen ze de zenuwreactie die een erectie triggert. Alternatieve antidepressiva zoals bupropion hebben een significant lager risico op seksuele bijwerkingen.
Deze middelen worden voorgeschreven bij een vergrote prostaat en bij haaruitval. Ze remmen de omzetting van testosteron naar dihydrotestosteron (DHT). Bij een klein percentage mannen ontstaan aanhoudende seksuele bijwerkingen, ook na het stoppen met het medicijn. Bespreek dit met je arts als je dit vermoedt.
Vragen over medicijnen en erectieproblemen
De sterkste aanwijzing: de problemen begonnen na de start of dosisverhoging van een medicijn. Vraag je huisarts of apotheker om de bijsluiter te bespreken en of erectieproblemen als bijwerking vermeld staan.
Dat hangt sterk af van welke bloeddrukpillen je gebruikt. Sildenafil en tadalafil verlagen zelf ook de bloeddruk. In combinatie met nitropreparaten is dit gevaarlijk. Met andere bloeddrukverlagende middelen is het soms wel mogelijk, maar altijd in overleg met de huisarts.
Doe dat nooit zonder overleg. De aandoening waarvoor je het medicijn gebruikt kan ernstiger zijn dan de bijwerking. Bespreek het met de huisarts en vraag naar alternatieven of tijdelijke aanpassing van de dosering.
ACE-remmers (enalapril, perindopril) en calciumantagonisten (amlodipine) hebben een significant lager risico dan bètablokkers en thiazidediuretica. Voor veel mannen is overstappen naar een van deze klassen mogelijk. Vraag er expliciet naar.
Meestal wel, al kan het enkele weken duren voor de bijwerking verdwijnt. Bij dutasteride en finasteride zijn er gevallen bekend waarbij seksuele bijwerkingen langer aanhouden, soms ook na stoppen. Dat is zeldzaam maar het is goed om het te weten.
Gratis gids: eerlijk en nuchter
Schrijf je in en ontvang 10 dingen die iedere man moet weten over erectieproblemen. Zonder schaamte, zonder stoere praat.
Geen spam. Je meldt je op elk moment af. Privacybeleid.