Waarom krijg ik geen erectie, terwijl ik het echt wil?

Er is weinig zo frustrerend als dit: je wilt het, de situatie is goed, je partner is er. En toch weigert je lichaam mee te werken. De erectie komt niet, of verdwijnt precies op het moment dat je hem nodig hebt.

Voor veel mannen is dit een reden voor schaamte en verwarring. Maar er zit bijna altijd een verklaring achter. En die verklaring is de sleutel naar een oplossing.

Wat er biologisch moet gebeuren

Een erectie is geen vanzelfsprekendheid. Het vereist een samenwerking tussen je brein, je zenuwstelsel en je bloedvaten die op precies het juiste moment op gang moet komen.

Wanneer je seksueel geprikkeld wordt, stuurt je brein signalen via het parasympathische zenuwstelsel. Die signalen laten de gladde spieren in de bloedvaten van de penis ontspannen. Het bloed stroomt in, de druk neemt toe en de erectie ontstaat.

Dat klinkt eenvoudig, maar er zijn meerdere schakels die precies goed moeten werken: de prikkel vanuit het brein, de signaaloverdracht via zenuwen, gezonde bloedvaten en een ontspannen spierstaat. Als een van die schakels verstoord is, lukt het niet.

Als het hoofd in de weg staat

Bij mannen onder de 40 is de oorzaak in de meeste gevallen mentaal van aard. Dat betekent niet dat het minder echt is. Het betekent dat de blokkade niet in de bloedvaten of de hormonen zit, maar in de signaaloverdracht vanuit het brein.

Stress is de meest voorkomende reden. Als je hoofd overuren maakt, of je nu aan werk denkt, aan hoe je er als minaar uitziet, of aan de vraag of het nu gaat lukken, activeert dat het sympathische zenuwstelsel. Dat is het systeem voor vluchten of vechten. Het doet precies het tegenovergestelde van wat je nodig hebt.

De cyclus van prestatieangst

Eén keer mislukken is voor elke man normaal. Stress, moe zijn, te veel gedronken: er zijn tientallen redenen waarom het lichaam soms even niet meewerkt. Dat is geen probleem.

Het probleem begint daarna. Met de gedachte: stel dat het de volgende keer ook misgaat? Die gedachte zaait angst. En die angst is precies de factor die de kans op mislukken bij de volgende keer vergroot. Zo begint een negatieve spiraal die zichzelf in stand houdt.

Psychologen noemen dit ook wel het spectatorseffect: je observeert jezelf van buitenaf in plaats van aanwezig te zijn in het moment. Die observatie activeert het stresssysteem, dat de seksuele respons afremt.

Hoe weet je of het lichamelijk of mentaal is?

Er zijn een paar vragen die je helpen inschatten welke categorie het meest waarschijnlijk is:

• Heb je nog ochtend- of nachtelijke erecties? Dan werkt het lichamelijke mechanisme.
• Lukt het in je eentje wel, maar niet met je partner? Dan is de oorzaak situationeel of relationeel.
• Is het plotseling begonnen of geleidelijk? Plotseling wijst vaker op mentaal, geleidelijk op lichamelijk.
• Gebruik je medicijnen? Bloeddrukverlagende middelen en antidepressiva zijn bekende oorzaken.

Geen van deze vragen geeft een definitief antwoord, maar samen geven ze een richting. Een huisarts kan in tien minuten al veel verduidelijken.

Wat je vandaag kunt doen

Je hoeft niet te wachten op een diagnose om stappen te zetten.